Paksa Blg. 304: Kung Paano Maglalaan Para Sa Mga Gastos Sa Mga Pagbabago Sa Gusali (Capital Improvement)

Upang maipasa sa tenant (umuupa) ang gastos para sa mga pagbabago sa gusali, kailangang maglaan ang landlord (nagpapaupa) para sa gastos gamit ang paraan na nagsasaalang-alang kung gaano kalaki ang naging pakinabang ng bawat unit nang dahil sa pagpapagandang ginawa. Kasama sa naaangkop na mga paraan, batay sa sitwasyon, ang paglalaan na nakabatay sa pantay na dibisyon sa lahat ng unit, o batay sa square footage (kuwadradong piye) ng bawat unit. Kailangan ding maglaan ng makatwirang bahagi ng gastos para sa pagbabago sa lugar na ginagamit ng lahat (common area) at para ito sa mga lugar na eksklusibong kinaroroonan o kinokontrol ng landlord, tulad ng opisina para sa pamamahala.

Kung hindi pinakikinabangan ng lahat ng unit ang pagpapaganda sa gusali, iyon lamang mga unit na nakikinabang ang puwedeng singilin ng ipinapasang gastos para sa pagbabago sa gusali (capital improvement passthrough). Halimbawa, ibibigay sa lahat ng unit ng gusali ang gastos para sa bagong bubong, pero ibibigay lamang ang gastos para sa bagong carpet sa indibidwal na unit doon sa unit na iyon. Hindi puwedeng ibigay sa iba pang unit ang mga gastos na para sa mga unit kung saan hindi puwedeng itaas ang upa (dahil sa restriksiyon sa kasunduan sa upa, paninirahan ng may-ari, o iba pang dahilan).

Hindi puwedeng singilin ang bagong tenant para sa pagbabago sa gusali na nakompleto na bago pa magsimula ang pangungupahan dahil malaya naman ang may-ari na magtakda ng bagong upa nang naaayon sa merkado (market rent) sa panahong bakante ang unit. Bukod rito, hindi puwedeng ipasa ang mga gastos para sa pagbabago sa gusali sa mga unit na unang pinaupahan sa panahon ng kontruksiyon o pinaupahan sa loob ng anim na buwan mula sa pagsisimula ng trabaho, maliban na lamang kung nagbago ang pagmamay-ari sa panahong iyon, at nangyari ang pagbabago sa pagmamay-ari matapos magsimula ang bagong pangungupahan.

 

Hunyo 2019